Obrenovići su bili srpska vladarska porodica u periodu od 1815. do 1903. godine izuzev od 1842. do 1858. Po predanju su od plemena Bratonožića.

Njen rodonačelnik bio je Miloš Obrenović koji je Srbijom vladao od 1815. do 1839. i od 1858. do 1860. godine. Knez je rođen kao Miloš Todorović 17. marta 1783. godine u požeškom selu Gornje Dobrinje od oca Teodora Mihailovića i majke Višnje Urošević.

Učestvovao je u Prvom srpskom ustanku kao borac da bi zbog zasluga dogurao do zvanja vojvode, istakavši se u borbama kod Užica. Nakon sloma ustanka, 1813. godine bio je jedan od malobrojnih vojvoda koji su ostali u zemlji čime je zadobio poverenje značajnog dela naroda.

foto: wikepedia

Nakon kraćeg vremena i pojačanog terora osmanlija, Miloš se odlučuje da u Takovu 1815. godine podigne Drugi srpski ustanak predvodeći ga u  najvažnijim bitkama i lično vodeći važne pregovore sa Turcima. Tada je uspeo i da sklopi usmeni dogovor sa Marašli Ali-pašom o mešovitoj srpsko-turskoj upravi. Za vreme njegove prve vladavine, upornom diplomatijom, Srbija je postala autonomna kneževina u okviru Osmanskog carstva i ukinut je feudalizam nakon čega je nastao novi društveni sloj slobodno seljaštvo. Knez Miloš je vladao autokratski, stalno odbijajući da ograniči i deli vlast, zbog čega je protiv njegove vlasti bilo podizano nekoliko buna.

Iza sebe je ostavio čak šesnaest potomaka, od čega su osam bračnih i osam vanbračnih. Sa kneginjom Ljubicom dobio je ćerke  Petriju, Savku, Gabrijelu i Mariju, kao i sinove Todora, Petra, Milana i Mihaila. Njegova vanbračna deca uglavnom su doživeli tragične sudbine, umirući od zaraznih bolesti, a među njima se pominje i Milivoje Petrović Blaznavac.

Knez Miloš je preminuo 14. septembra po starom, odnosno 26. septembra po novom kalendaru 1860. godine, u svojoj 80 godini, u Dvoru u Topčiderskom parku. Sahranjen je u kripti Saborne crkve Svetog Arhanđela Mihaila u Beogradu.

foto: wikepedia

Nakon Miloša, na vlast u Srbiju stupa knez Milan Milošević Obrenović II, kao najstariji sin. Rođen je u Kragujevcu, 21. oktobar 1819. a umor Beogradu, 8. jul 1839. Kneževsku dužnost obavljao je veoma kratko, samo mesec dana 13. juna do 8. jula 1839. godine. 

Nakon Milana, na vlast dolazi njegov brat Mihailo Obrenović, koji se na čelu Srbije nalazi u dva navrata  od 1839. do 1842. i od 1860. do 1868. godine. Njegova prva vladavina se završila zbacivanjem 1842, a druga atentatom.

Mihailo je bio najmlađi sin kneza Miloša i Ljubice Obrenović. Po očevoj abdikaciji pošao je sa njim u izgnanstvo, ali ubrzo je po smrti svog starijeg brata Milana, stupio na presto Srbije. U storiji je zapamćen kao jedan od vladara reformatora i tvoraca moderne srpske države.

foto: wikepedia (knez Mihailo)

Posle ubistva kneza Mihaila, na mesto kneza Srbije dolazi maloletni brat Milan Obrenović koji tu titulu nosi od 1868. do 1882. godine nakon čega postaje kralj od 1882. do 1889. i komandant aktivne vojske Srbije od 1897. do 1900. godine.

Poslednji vladar dinastije Obrenović je Aleksandar, koji je, zajedno sa svojom suprugom kraljicom Dragom Obrenović, ubijen u Majskom prevratu 1903. Kralj Aleksandar je bio sin kralja Milana i kraljice Natalije Obrenović.

Za vreme vladavine Obrenovića Srbija je stekla nezavisnost na Berlinskom kongresu 1878. Zatim 7. marta 1882. od kneževine je postala kraljevina.

Osim vladara značajni članovi dinastije su i njihove supruge: kneginje Ljubica i Julija, kraljice Natalija i Draga, zatim braća kneza Miloša Jovan i Jevrem i Milan. Među poznate članove ove familije ubraja se i Velimir Mihailo Teodorović, vanbračni sin kneza Mihaila. Kneginja Julija je nadživela vladavinu dinastije Obrenović za 16, a kraljica Natalija za 38 godina.

M.Đurić